:: โครงการอนุรักษ์ใบลานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้ไปศึกษาดูงานที่ นครหลวงเวียงจันทน์ ::
 
โครงการอนุรักษ์ใบลานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
    - -> หัวข้อข่าว  
 

 

โครงการอนุรักษ์ใบลานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้ไปศึกษาดูงานที่ นครหลวงเวียงจันทน์
สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว)

 
                ในวันที่ 19 กรกฎาคม 2548 ที่ผ่านทางโครงการอนุรักษ์ใบลานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยการนำของ ท่าน ผศ.วีณา วีสเพ็ญ ประธานโครงการ และเจ้าหน้าที่ในโครงการ ฯ ได้เดินทางไปศึกษาดูงาน ณ นครเวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) ซึ่งการเดินทางดังกล่าว ตามกำหนดการได้เดินทางข้ามพรมแดนที่ด่านจังหวัดหนองคาย
 
 
 
               เมื่อทางคณะได้เดินทางไปถึงนครหลวงเวียงจันทน์แล้ว ภารกิจแรกก็ได้เข้าไปเยี่ยมชม และสอบถามข้อมูล ณ หอสมุดแห่งชาติลาว ในส่วนของศูนย์ปกปักรักษาหนังสือผูกใบลานลาวเพื่อสร้างเครือข่ายและความร่วมมือ
ด้านเอกสารใบลาน ซึ่งทางเจ้าหน้าที่ของหอสมุดแห่งชาติลาวได้ ให้การต้อนรับอย่างอบอุ่นเสมือนพี่ชายอ้ายน้องแก่ทางคณะ ฯ ของเราเป็นอย่างดีตลอดจนข้อมูลเกี่ยวกับการทำงานด้านเอกสารใบลาน โดยได้ รับเกียรติจากท่านกงเดือน เนดตะวง ผู้อำนวยการศูนย์ปกปักรักษา หนังสือผูกใบลานลาว หอสมุดแห่งชาติ และท่านบุนเลิด ทำมะจัก รองผู้อำนวยการ ได้ให้คำแนะนำให้ข้อมูลประวัติ การดำเนินงาน การบริการ ตลอดจนถึงวิธีการปกปักรักษา
ใบลาน ที่ทางศูนย์ ฯ ได้ดำเนินการมาในเบื้องต้นในการที่จะพาคณะ ฯ เยี่ยมชมศูนย์ปกปักรักษาใบลานและหอสมุดแห่งชาติ
              ต่อจากนั้น ก็ได้พาคณะ ฯ ของเราขึ้นไปเยี่ยมชม สถานที่เก็บเอกสารสำคัญ ที่เก็บไว้ ในห้องเก็บเอกสารโบราณของหอสมุดแห่งชาติ โดยวิทยากรที่ได้ให้ความรู้คือ ท่าน บุญเลิด ทำมะจัก รองผู้อำนวยการศูนย์ปกปักรักษาหนังสือผูกใบลานลาวโดยภายในศูนย์เองนอกจากจะได้เก็บรวบรวมเอกสารใบลานไว้มากมายแล้ว ยังมีเอกสารโบราณที่สำคัญ เช่น หนังสือเจียงซึ่งทำจากไม้ไผ่ พับสาหรือสมุดข่อยดำ สมุดข่อยขาว และอื่นๆ ที่เป็นสมบัติของชาติ ที่รวบรวมได้จากการสำรวจทั่วทั้งประเทศลาว ซึ่งเป็นเอกสารที่มีความสำคัญอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นประวัติตำนานเมือง สำมะโนครัวประชากร วรรณกรรมลาว ตำรายา ฯลฯ ที่มีทั้งตัวอักษร ธรรม อักษรลาวเดิม(ไทยน้อย) อักษรขอม อักษรลื้อ และอื่น ฯ
   
ห้องเก็บเอกสารโบราณ
หนังสือเจียง(จากไม้ไผ่)
 
พับสาขาว
พับสาดำ (สมุดข่อยดำ)
 
              การเก็บและรักษาเอกสารใบลานของศูนย์ปกปักรักษา หอสมุดแห่งชาตินั้น ตั้งแต่เริ่มสำรวจและเก็บข้อมูลรวบรวมเอกสารใบลาน นั้น ได้มีการจัดระบบข้อมูล ออกเป็นหมวดๆ หมวดต่างๆ เช่น ศาสนา ตำนานเมือง ตำยาไสยศาสตร์ ฯลฯ ซึ่งรวมทั้งหมดเกือบ 21 หมวด แตกต่างกับของโครงอนุรักษ์ใบลาน ฯ ไม่มา กคือ ในการแยกหมวดของโครงการอนุรักษ์ใบลาน ฯ การสำรวจจัดหมวดหมู่นั้นจะแยกหมวด ตำรายา และไสยศาสตร์ ออกจากกัน ส่วนในการแยกหมวดหมู่ของศูนย์ปกปักรักษาใบลาน ตำรายาไสยศาสตร์จะรวมเข้าเป็นหมวดเดียวกัน เนื่องจากเหตุผลที่ว่า ในตำรายานั้น ในการใช้ยาปรุงยาของคนโบราณ ส่วนใหญ่จะมีคาถาและไสยศาสตร์กำกับในการใช้เกือบทุกบท ด้วยเหตุผลนี้จึงมีการรวมเอาตำรายากับไสยศาสตร์เข้าด้วยกันซึ่งก็เป็นเหตุผลที่เป็นจริงและน่าสนใจ
 
ตู้เก็บเอกสารใบลาน
แนะนำเอกสารที่รวบรวม
 
หลังจากที่เยี่ยมชมห้องเก็บเอกสารโบราณ ของศูนย์ปกปักรักษาหนังสือผูกใบลานลาว เป็นที่เรียบร้อยแล้วในช่วงบ่ายทางคณะของเราก็ได้ให้
เจ้าหน้าที่ของศูนย์ที่ทำงานเกี่ยวกับเอกสารใบลาน สาธิตวิธีเก็บรักษา ตลอดจนบันทึกข้อมูล ในรูปแบบที่ทางศูนย์ ฯ ได้ดำเนินการ ให้แก่คณะของเราให้ทราบถึงขั้นตอนการดำเนินการจนครบถ้วน เริ่มตั้งแต่การทำความสะอาดใบลาน และนำใบลานเข้าเครื่องสแกนใส่ในเครื่องถ่ายไมโครฟิล์ม รวมทั้งสอนและสาธิตการใช้เครื่องถ่ายไมโครฟิล์ม การใช้เครื่องอ่านไมโครฟิล์ม และการใช้เครื่องถ่ายสำเนาไมโครฟิล์มออกเป็น
แผ่นขนาดต่างๆ แก่เจ้าหน้าที่ของโครงการฯ ขั้นตอนการ เก็บรักษานั้นจะนำเอาใบลานมาทำอนามัย (ทำความสะอาด) เสียก่อน จากนั้นก็นำไปให้ เจ้าหน้าที่ฉายไมโครฟิล์มเพื่อบันทึกลงในฟิล์ม เพื่อบันทึกลงในฟิล์ม ตามลำดับ เมื่อบันทึกลงฟิล์มเรียบร้อยแล้ว ก็จะนำเอาใบลาน ที่ยังไม่รวมเข้ากันเป็นผูกไปยังอีกแผนกหนึ่ง ที่ทำหน้าที่ในการเข้าผูกเอกสารใบลานเข้า ไว้เหมือนเดิม แล้วนำเอกสารใบลานไปเก็บไว้ให้ห้องเก็บ เอกสารโบราณหลังจากที่ผ่านกระบวนการเก็บรักษาทุกอย่างเรียบร้อยแล้วใบลานที่บันทึกลงแผ่นฟิล์มจะถูกเก็บไว้เป็นข้อมูลเพื่อให้บริการแก่ผู้ที่สนใจที่จะศึกษา

ไม่ว่าทั้งในและต่างประเทศ จากการให้ข้อมูลของท่านว่าส่วนใหญ่แล้วบุคคลที่สนใจเกี่ยวกับเอกสารใบลานและที่มาขอถ่ายสำเนาเอกสารใบลานนั้นเป็น นิสิต นักศึกษาของมหาวิทยาลัยแห่งชาติลาวซึ่งส่วนใหญ่สนใจในเรื่องเกี่ยวกับวรรณกรรมของลาว และก็ยังมีนักวิชาการจากต่างประเทศ อาทิ จากประเทศ เยอรมัน ญี่ปุ่น และประเทศใกล้เคียง

ผู้ให้คำแนะนำในการใช้เครื่องอ่านและเครื่องถ่ายสำเนาไมโครฟิล์มแก่เจ้าหน้าที่โครงการ ฯ
 
            เมื่อทางโครงการฯ ของเราได้ทราบข้อมูล ขั้นตอนกรรมวิธีในการเก็บเอกสารใบลาน รวมไปถึงปัญหาอุปสรรคต่างๆ ที่มีต่อการปฏิบัติงาน จากเจ้าหน้าที่ของศูนย์ปกปักรักษาหนังสือผูกใบลานลาว หอสมุดแห่งชาติแล้ว ก็ได้มีการพูดคุยกันถึงปัญหาและอุปสรรคแลกเปลี่ยนกันประสบการณ์ระหว่างสองหน่วยงานเพื่อให้ได้แนวคิดในการปรับปรุงและแก้ปัญหาในการดำเนินงานเกี่ยวกับเอกสารใบลานที่มีอยู่ทั้งในประเทศลาว และภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยในอนาคตอันใกล้ ซึ่งการพูดคุยกันเป็นไปอย่างเป็นกันเองและสาระความรู้ที่มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลกัน
            ณโอกาส ดังกล่าว ท่านผศ.วีณา วีสเพ็ญ ประธานโครงการอนุรักษ์เอกสารใบลานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ในฐานะหัวหน้าคณะ ได้มอบของที่ระลึก เพื่อแสดงถึงน้ำใจไมตรี และขอบคุณ ที่ทางศูนย์ปกปักรักษาใบลาน หอสมุดแห่งชาติ ได้ให้การต้อนรับให้ความรู้ข้อมูลอันจะเป็นประโยชน์ที่จะนำไปใช้ ในการอนุรักษ์เอกสารใบลานในภาคอีสาน รวมไปถึงความเป็นเครือข่ายแลกเปลี่ยนข้อมูลทางวิชาการ ในด้านการอนุรักษ์เอกสารใบลานระหว่างสองหน่วยงานด้วยเป็นอย่างดี ซึ่งท่าน กงเดือน เนดตะวง ผู้อำนวยการศูนย์ปกปักรักษาหนังสือผูกใบลานลาว หอสมุดแห่งชาติ เป็นตัวแทนในการรับมอบของที่ระลึกในการนี้
 
            หลังจากที่ได้ทำการเยี่ยมชม ศูนย์ปกปักรักษาหนังสือผูกใบลานลาว หอสมุดแห่งชาติ แล้วทางโครงการก็ได้เยี่ยมชมวัดต่างๆ ที่อยู่ในเขตพื้นที่ในตัวเมืองเวียงจันทน์ และก็มีวัดที่สำคัญๆ ทางด้านประวัติศาสตร์และทางวัฒนธรรมของคนในนครหลวงเวียงจันทน์แห่งนี้ นอกจากสถาปัตยกรรมที่มีความเป็นเอกลักษณ์ของวัดในเมืองเวียงจันทน์แล้ว โบราณสถานโบราณวัตถุ จารึกต่างๆ ที่สำคัญในแต่ละวัดที่สะท้อนความหมายและสัญลักษณ์ ที่แสดงออกถึงความศรัทธาของคนลาวในอดีต ต่อความศรัทธาอันมั่งคงต่อบวรพุทธศาสนา ในด้านต่างๆ ของดินแดนนครแห่งนี้ ก็มีไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าเมืองอื่นๆ ของประเทศลาว
 
ซุ้มประตูวัดศรีเมือง
สภาพทั่วไปในวัด
   
ปรางค์กู่ศิลาแลง
จัว (เณร) และพระกำลังช่วยกันแกะสลักไม้
   
ภายในบริเวณ หอพระแก้ว
ใบเสมาสมัยขอม
   
จารึกประวัติการสร้างวัดศรีษะเกศ
พุทธรูปโบราณที่อยู่ระเบียงรอบสิมวัดศรีษะเกศ
 
ภาพ/ข่าว นายสัญญา วุฒิสาร

 
     
 
โครงการอนุรักษ์ใบลานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม  อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม ๔๔๑๕๐ 
โทร. ๐๔๓-๗๕๔๓๒๑-๔๐ ต่อ ๒๐๑๘, ๒๐๒๑
เพื่อความสวยงามของจอภาพควรใช้ text size : medium ความละเอียดของจอภาพ ๘๐๐ x ๖๐๐ 
ส่งข้อแนะนำ หรือข้อคิดเห็น ได้ที่ :
Webmaster
 
www.msu.ac.th/bl/bailn/index.asp